Highlights VBA 2023: Nha Trang Dolphins thắng Hanoi Buffaloes để lần đầu vào chung kết
Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.Phật tử ở TP.HCM lên chùa gói 1.000 bánh tét tặng người không về quê ăn tết
Phân khúc mô tô thể thao cỡ nhỏ - Sportbike 150 phân khối tại Việt Nam vừa có sự góp mặt của Honda CBR 150R
Đến châu Âu ăn phở Việt
Chúng ta hãy cùng nhìn sâu hơn về cách công nghệ màn hình cảm ứng đã cách mạng hóa ngành công nghiệp và cuối cùng giết chết BlackBerry ra sao.Mặc dù ban đầu có sự phản đối đối với màn hình cảm ứng nhưng iPhone đã làm thay đổi điều đó. 2007 là một năm then chốt khi iPhone đầu tiên được phát hành với thiết kế đẹp mắt và giao diện người dùng kỹ thuật số trực quan. Màn hình cảm ứng cho phép tương tác động, nhiều cử chỉ khác nhau và giao diện người dùng linh hoạt có thể thích ứng với nhiều ứng dụng. Chỉ trong một thời gian ngắn, màn hình cảm ứng đã chuyển kỳ vọng của người dùng từ bàn phím vật lý sang màn hình tương tác.BlackBerry đã phát huy thế mạnh của mình, bao gồm bàn phím QWERTY xúc giác và tập trung vào bảo mật. Mặc dù vẫn là mặt hàng chủ lực đối với một số người dùng nhất định, công ty đã phải vật lộn để thích nghi với thị trường đang thay đổi. BlackBerry đã bám sát công thức hiệu quả với họ nhưng smartphone mới là tương lai.Trong khi các đối thủ cạnh tranh đang áp dụng thiết kế toàn màn hình và phát triển hệ sinh thái ứng dụng mạnh mẽ, BlackBerry vẫn tiếp tục ưu tiên bàn phím truyền thống và các tính năng tập trung vào doanh nghiệp. Sự thay đổi chậm chạp này khiến BlackBerry khó có thể cạnh tranh với các thiết bị đa chức năng, kiểu dáng đẹp đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần.Theo thời gian, mọi người bắt đầu thấy tất cả những điểm tích cực của màn hình cảm ứng so với bàn phím vật lý. Màn hình cảm ứng cung cấp nền tảng cho cử chỉ đa chạm, tích hợp ứng dụng và giao diện tùy chỉnh. Trong khi đó các dịch vụ của BlackBerry bắt đầu có vẻ lỗi thời và kém hấp dẫn hơn. Sự thay đổi trong sở thích của người dùng đối với việc tiêu thụ phương tiện truyền thông, mạng xã hội và chơi game đã đẩy nhanh sự suy giảm của BlackBerry, vì những hoạt động này được trải nghiệm tốt nhất trên các thiết bị có màn hình lớn hơn.BlackBerry đã có một chỗ đứng vững chắc trong thế giới doanh nghiệp, nơi bảo mật và năng suất rất quan trọng. Tuy nhiên, ngay cả các doanh nghiệp cũng bắt đầu ưa chuộng những chiếc điện thoại có thể cung cấp cả bảo mật và trải nghiệm người dùng hiện đại.Khi các công ty cuối cùng cũng áp dụng các nền tảng sử dụng nhiều ứng dụng và dịch vụ, smartphone màn hình cảm ứng đã trở thành một nhu cầu thiết yếu. Khi xem xét tất cả điều này, việc BlackBerry không thể thích ứng nhanh chóng cũng khiến họ mất đi mảng kinh doanh này.Smartphone màn hình cảm ứng đã thay đổi cách chúng ta tương tác với công nghệ. Chúng đã định hình lại thế giới di động và Blackberry, công ty từng dẫn đầu trong lĩnh vực truyền thông di động, đã không thể tiến hóa nhanh chóng khiến họ biến mất trên thị trường. Điều này cho thấy đổi mới được xem là chìa khóa để các công ty tồn tại.
Vượt qua hàng loạt đối thủ André 3000, Sabrina Carpenter, Charli XCX, Jacob Collier, Billie Eilish, Chappell Roan và Taylor Swift, Beyoncé trở thành chủ nhân giải thưởng Album của năm với Cowboy Carter. Đây là lần đầu tiên ngôi sao sinh năm 1981 được xướng tên ở hạng mục quan trọng này. Trên sân khấu nhận giải thưởng được mong đợi nhất, Beyoncé gửi lời cảm ơn lực lượng cứu hỏa ở Los Angeles (Mỹ) vì những nỗ lực trong vụ cháy rừng vừa qua đồng thời bày tỏ bản thân thấy khiêm nhường và vinh dự."Đã nhiều, rất nhiều năm trôi qua. Tôi chỉ muốn cảm ơn Grammy, mọi nhạc sĩ, mọi cộng sự, mọi nhà sản xuất, tất cả những nỗ lực chăm chỉ", cô bày tỏ. Ngôi sao 44 tuổi cũng gửi lời tri ân Linda Martell - một nghệ sĩ nhạc đồng quê người da đen được nhắc đến trong ca khúc The Linda Martell Show thuộc album Cowboy Carter. "Tôi cũng hy vọng chúng ta sẽ tiếp tục tiến về phía trước, mở rộng những cánh cửa. Chúa ban phước cho tất cả các bạn, cảm ơn các bạn rất nhiều", giọng ca 8X khép lại phần phát biểu.Ngoài ra, vợ của Jay-Z cũng giành chiến thắng ở hai hạng mục khác là Album nhạc đồng quê hay nhất nhờ Cowboy Carter và Màn trình diễn ở thể loại đồng quê xuất sắc nhất dành cho bộ đôi/nhóm nhạc với II Most Wanted kết hợp cùng Miley Cyrus.Đáng chú ý, khoảnh khắc Taylor Swift xướng tên Beyoncé ở hạng mục Album nhạc đồng quê hay nhất và trao cho đàn chị chiếc kèn vàng danh giá nhận được sự quan tâm từ đông đảo khán giả lẫn truyền thông. Giây phút được vinh danh, cô ôm chầm lấy chồng - rapper Jay-Z và con gái Blue Ivy. Cô nói mình không ngờ điều này và bày tỏ lòng biết ơn khi có thể làm những gì bản thân yêu thích sau bao năm đồng thời chia sẻ những lời truyền cảm hứng, khuyến khích mọi người kiên trì theo đuổi đam mê. Thành tích này cũng đưa giọng ca 8X trở thành nữ nghệ sĩ da màu đầu tiên giành giải Grammy nhạc đồng quê sau 50 năm. Hiện, Beyoncé vẫn giữ vững kỷ lục là nghệ sĩ thắng nhiều giải nhất tại Grammy với 35 chiếc kèn vàng.Ba hạng mục quan trọng còn lại của Grammy 2025 cũng tìm được chủ nhân. Trong đó, Not Like Us của Kendrick Lamar thắng giải Bản thu âm của năm và Bài hát của năm. Lamar cũng là nghệ sĩ giành nhiều chiến thắng nhất tại lễ trao giải năm nay khi ra về với tổng cộng 5 chiếc kèn vàng. Còn Chappell Roan được vinh danh là Nghệ sĩ mới của năm.Đáng chú ý, Taylor Swift - nghệ sĩ liên tục "càn quét" các mùa Grammy trước, năm nay lại ra về trắng tay. Trước đó, "rắn chúa" nhận được 6 đề cử tại Grammy 2025, trong đó có Album của năm (The Tortured Poets Department), Bản thu âm của năm, Bài hát của năm (Fortnight)…
6 điểm đến phổ biến nhất châu Á, bất ngờ với vị trí của Việt Nam
Hyundai Custin dung hòa được nhiều yếu tố để sở hữu một mức giá tương đối dễ chịu. Người dùng vẫn được sở hữu các tiện nghi cao cấp tương đương Kia Carnival (giá khoảng 1,4 tỉ đồng) nhưng giá bán ở mức ngang ngửa Toyota Innova (dưới 1 tỉ đồng). Tuy nhiên, xe nhắm tới phân khúc khách hàng gia đình nên không có phiên bản giá rẻ, cắt bớt trang bị.
